Lausanne, Uswisi. Kesi ya Senegal na Morocco kuhusu ubingwa wa Kombe la Mataifa ya Afrika (AFCON) 2025 inasikilizwa leo Alhamisi, Oktoba 8, 2026, katika Mahakama ya Usuluhishi wa Michezo (CAS) jijini Lausanne. Shirikisho la Soka la Senegal (FSF) linataka CAS ibatilishe uamuzi wa Shirikisho la Soka Afrika (CAF) uliowavua ubingwa na kuipa Morocco ushindi wa mezani wa 3-0.
Usikilizwaji unaanza saa 3:30 asubuhi kwa saa za Uswisi, sawa na saa 4:30 asubuhi kwa saa za Afrika Mashariki, na unatarajiwa kumalizika mchana. Hata hivyo, jibu la nani bingwa halali halitapatikana leo. CAS imeshaweka wazi kuwa hukumu haitatolewa siku ya usikilizwaji.
Kesi ya Senegal na Morocco inaendeshwaje leo
Kesi inasikilizwa ana kwa ana katika makao makuu ya CAS, lakini milango imefungwa kwa umma na kwa vyombo vya habari. Pande zote hazikuomba usikilizwaji wa wazi, hivyo waandishi wa habari wanaruhusiwa kufuatilia wakiwa nje ya jengo tu. Kesi inaendeshwa kwa Kifaransa, kwa makubaliano ya pande zote.
Wawakilishi wa FSF na wa Shirikisho la Soka la Morocco (FRMF) wanahudhuria wenyewe, huku CAF ikiwakilishwa na mawakili wake. Jopo la wasuluhishi watatu linaongozwa na Profesa Gérald Simon wa Ufaransa, akishirikiana na Profesa Luigi Fumagalli wa Italia na Profesa Ulrich Haas wa Ujerumani.
Rufaa ya Senegal ilisajiliwa na CAS Machi 25, 2026. Pande husika hazikukubaliana kuiharakisha, hivyo kesi imefuata ratiba ya kawaida ya mahakama hiyo na kufikia hatua ya kusikilizwa zaidi ya miezi sita baadaye.
Chanzo cha mgogoro: dakika za mwisho Rabat
Fainali ilichezwa Januari 18, 2026 jijini Rabat. Matokeo yakiwa 0-0 katika dakika ya nane ya muda wa nyongeza, mwamuzi Jean-Jacques Ndala aliipa Morocco penalti baada ya El Hadji Malick Diouf kumchezea vibaya Brahim Díaz. Muda mfupi kabla ya tukio hilo, bao la Senegal lilikuwa limekataliwa.
Kocha wa Senegal wakati huo, Pape Thiaw, aliwahimiza wachezaji wake kutoka uwanjani kupinga uamuzi huo, na baadhi yao waliingia vyumbani. Sadio Mané alibaki uwanjani na kuwashawishi wenzake kurejea, baada ya mchezo kusimama kwa zaidi ya dakika 10.
Díaz alipiga penalti kwa mtindo wa Panenka, na kipa Édouard Mendy akaidaka bila shida. Mechi ikaenda muda wa ziada, ambapo Pape Gueye alifunga bao pekee lililoipa Senegal ushindi wa 1-0 na kombe uwanjani.
Uamuzi wa CAF uliobadilisha matokeo
Machi 17, 2026, karibu miezi miwili baada ya fainali, Bodi ya Rufaa ya CAF ilikubali rufaa ya Morocco. Bodi hiyo ilisema Senegal ilivunja Ibara ya 82 ya kanuni za mashindano kwa kuondoka uwanjani bila ruhusa ya mwamuzi, ikaitangaza kupoteza mchezo kwa 3-0. Kwa uamuzi huo, CAF ilianza kuitambua Morocco kuwa bingwa wa AFCON 2025.
Ibara hiyo inasema timu ambayo, “kwa sababu yoyote ile,” inakataa kucheza au kuondoka uwanjani kabla ya mchezo kumalizika bila idhini ya mwamuzi, itahesabiwa kuwa imepoteza na kuondolewa kabisa kwenye mashindano. FSF ilipinga vikali uamuzi huo na kukata rufaa CAS, ikiomba itangazwe bingwa wa AFCON 2025.
Hoja zinazotarajiwa mbele ya jopo
Upande wa Senegal unatarajiwa kusimamia hoja kwamba Sheria za Mchezo zinampa mwamuzi kauli ya mwisho juu ya matukio ya uwanjani, na kwamba maamuzi hayo hayapaswi kupingwa baada ya mchezo. Mawakili wa FSF pia wanatarajiwa kudai ibara hiyo isomwe kama ilivyoandikwa: kuondoka uwanjani kwa muda si sawa na kuachana na mchezo.
Morocco inatarajiwa kusimama upande wa tafsiri tofauti, kwamba timu inayotoka uwanjani bila ruhusa ya mwamuzi lazima ihesabiwe imepoteza, hata kama ilirejea baadaye. Kwa hiyo swali kuu mbele ya jopo ni moja: je, kuondoka kwa muda kunatosha kuifanya timu ipoteze fainali iliyoimaliza na kuishinda uwanjani?
Nini kinafuata baada ya leo
Baada ya kusikiliza pande zote, jopo litaanza mashauriano. CAS imesema haiwezi kutaja tarehe ya hukumu, na kwamba tangazo lolote kuhusu kesi hii litatolewa kupitia tovuti yake. Mahakama hiyo pia imeonya kuhusu taarifa zisizo sahihi zinazosambaa mtandaoni kuhusu shauri hili.
Hukumu inaweza kuthibitisha uamuzi wa CAF na Morocco kubaki bingwa, au kuubatilisha na kurejesha ushindi wa Senegal wa uwanjani. Rais wa CAF, Patrice Motsepe, amesema shirikisho lake litaheshimu na kutekeleza uamuzi wowote wa CAS. Kwa kawaida, hukumu ya CAS inaweza kupingwa tu katika Mahakama Kuu ya Shirikisho ya Uswisi, tena kwa misingi finyu ya kisheria.
Kwa nini mashabiki wa Tanzania wanaifuatilia
Hukumu hii itaamua ni taifa lipi litabeba hadhi ya bingwa mtetezi kuelekea AFCON PAMOJA 2027, fainali zitakazochezwa Tanzania, Kenya na Uganda mwakani. Mataifa yote mawili yanaendelea na kampeni za kufuzu, na kesi hii haigusi msimamo wa makundi yao.
Morocco inaongoza Kundi A kwa pointi sita baada ya kuzifunga Gabon na Lesotho. Senegal, sasa chini ya kocha Patrick Vieira, ina pointi nne Kundi J baada ya sare dhidi ya Mozambique na ushindi wa 1-0 ugenini Ethiopia. Kwenye viwango vya FIFA vilivyotolewa jana, Oktoba 7, Morocco ni ya saba duniani na ya kwanza Afrika, huku Senegal ikishika nafasi ya 18.
Raundi ya tatu na ya nne ya kufuzu zitachezwa kati ya Novemba 9 na 17, 2026. Hadi CAS itakapotoa hukumu, AFCON 2025 itaendelea kuwa na majina mawili: Senegal iliyoshinda uwanjani, na Morocco inayotambuliwa na CAF kama bingwa.
Soma pia
Msimamo wa AFCON baada ya 6 Oktoba 2026
