Ghana na Nigeria, mataifa mawili makubwa ya Afrika Magharibi, yamepata vipigo vikali kwenye michezo ya kufuzu Kombe la Mataifa ya Afrika (AFCON) PAMOJA 2027, matokeo yaliyoitikisa bara na kuibua mjadala mkubwa kwa mashabiki wa Tanzania kufuatia mwenendo wa Kikundi L.
Gambia imepindua Ghana 4-2 mjini Accra baada ya Black Stars kuongoza 2-0, huku Guinea-Bissau ikifungia Nigeria mabao 3-0 nyumbani Bissau. Matokeo hayo yalitokea Septemba 29 usiku, yakaanza kujadiliwa kwa nguvu Septemba 30, na bado yanatawala mazungumzo ya soka Afrika Oktoba 1.
Gambia Yapindua Ghana 4-2 Accra
Ghana ilionekana kuwa imeshika mchezo mapema. Ernest Nuamah alifungua bao la adhabu dakika ya 27, kisha Félix Afena-Gyan akaongeza ya pili dakika ya 33. Lakini Gambia ilirejea kwa kasi: Muhammed Badamosi alipunguza kwa adhabu dakika ya 37, Omar Colley akasawazisha dakika ya 42.
Baada ya mapumziko, Ebrima Colley aligeuza mchezo kwa bao la ushindi dakika ya 68, kisha akafunga tena muda wa ziada ili kukamilisha ushindi wa 4-2. Gambia sasa ina pointi sita kutoka mechi mbili baada ya kuanza kwa ushindi 2-1 dhidi ya Somalia, huku Ghana ikiwa bado haina pointi baada ya kufungwa 2-0 na Cote d'Ivoire wiki iliyopita.
Shinikizo kwa kocha Carlos Queiroz lilikua mara moja. Septemba 30, Queiroz alikataa kujiuzulu baada ya kipigo hicho, akisema ikiwa bodi ya shirikisho inaamini kujiuzulu kwake kutabadilisha soka la Ghana, atakuwa wa kwanza kujiuzulu — lakini yeye haamini hivyo. Alitoa radhi kwa mashabiki na kusisitiza lengo sasa ni kujiandaa vizuri kwa mechi zinazofuata, zikiwemo mbili dhidi ya Somalia Novemba.
Guinea-Bissau Yamfunga Nigeria 3-0 Kikundi L
Kwenye Kikundi L — kikundi chenye Tanzania kama mwenyeji wa AFCON 2027 — Guinea-Bissau imeendelea kuonyesha nguvu zake. Djurtus walifungia Super Eagles 3-0 kwenye Uwanja wa Kitaifa wa 24 de Setembro, Bissau.
Franculino Djú alifungua bao dakika ya 15 kwa shuti lililopinda. Mama Baldé aliongeza ya pili dakika ya 66, na Álvaro Djaló akakamilisha 3-0 muda wa ziada. Franculino na Baldé walikuwa pia wamefunga katika ushindi wa 2-0 dhidi ya Taifa Stars Septemba 25.
Nigeria ilianza na wachezaji saba wa Premier League kwenye kikosi cha kwanza, lakini kocha Eric Chelle alikubali Guinea-Bissau ilikuwa na motisha na ukali zaidi. Super Eagles walikuwa wameshinda Madagascar 2-1 kwenye mechi yao ya kwanza; sasa wako na pointi tatu, nyuma ya Guinea-Bissau yenye pointi sita kutoka mechi mbili.
Kwa nini Tanzania inatazama Kikundi L
Kulingana na kanuni za kufuzu, Tanzania imefuzu moja kwa moja kama mwenyeji pamoja na Kenya na Uganda. Kutoka Kikundi L, ni timu moja tu isiyo mwenyeji — kati ya Guinea-Bissau, Nigeria na Madagascar — ndiyo itajiunga nao fainali.
Hiyo inamaanisha ushindi wa Guinea-Bissau dhidi ya Nigeria si habari ya mbali. Djurtus wamefunga Stars 2-0, kisha Nigeria 3-0, na sasa wanaongoza kikundi kwa pointi kamili. Madagascar na Taifa Stars kila moja ina pointi moja baada ya sare 1-1 Meknès Septemba 29.
Wadau wa soka nchini Tanzania tayari wameanza kujadili kiwango cha Stars baada ya mechi mbili za kwanza. Mjadala huo unazidi kuwa na msingi sasa Guinea-Bissau imeonyesha inaweza kupiga hata Nigeria yenye wachezaji wengi wa Ulaya.
Mshindo mwingine wa siku
Siku hiyo ya Septemba 29 ilikuwa na michezo 17 ya kufuzu. Algeria ilirejea kutoka 0-2 hadi sare 2-2 Burundi. Cape Verde ilifungwa 1-2 nyumbani na Rwanda. Misri ilifunga Sudan Kusini 5-0 (Omar Marmoush alifunga mawili), Morocco ilishinda Lesotho 2-0, na Senegal ya Patrick Vieira ilipata ushindi wake wa kwanza 1-0 Ethiopia.
Afrika Kusini nayo ilifungia Eritrea 5-0 Cairo Septemba 30, ikiwa na pointi sita Kikundi D. Leo Alhamisi Oktoba 1, Kenya inakutana na Guinea Conakry kwenye kikundi hicho — mechi iliyoorodheshwa kwenye ratiba ya AFCON ya Soka Letu.
Nini kinachofuata
Dirisha la sasa la kimataifa linaendelea hadi Oktoba 6. Ghana itajaribu kurekebisha mwenendo wake Novemba dhidi ya Somalia. Nigeria, Guinea-Bissau na Madagascar wataendelea kupigania nafasi moja ya kufuzu Kikundi L, huku Taifa Stars zikitumia mechi zilizobaki kujenga kikosi kabla ya fainali za 2027 nyumbani.
Kwa mashabiki wa Tanzania, ujumbe ni wazi: Kikundi L hakina urahisi, na Guinea-Bissau imejiweka mstari wa mbele kwa nguvu. Ghana na Nigeria zimeonyesha hata mataifa makubwa yanaweza kutetereka mapema kwenye kufuzu.
Soma pia:
Kachwele Afungia Bao, Taifa Stars Sare 1-1 Madagascar
Matokeo ya AFCON 30 Septemba 2026: South Africa 5-0
