Geneva. Shirikisho la Soka Duniani (FIFA) lilibaini mwezi Machi kwamba kipa wa DR Congo, Lionel Mpasi, hakustahili kuichezea timu hiyo ya taifa, lakini halikuchukua hatua yoyote kabla ya Leopards kukata tiketi ya Kombe la Dunia la 2026. Hayo ni kwa mujibu wa ripoti za uchunguzi zilizochapishwa leo Jumanne, Oktoba 6, 2026, na gazeti la The New York Times la Marekani pamoja na Le Monde la Ufaransa.
Magazeti hayo yanasema yaliona nyaraka za ndani za FIFA. Kwa mujibu wa ripoti hizo, Mpasi alicheza mechi tano za kufuzu, zikiwemo fainali ya mchujo wa Afrika dhidi ya Nigeria na mchujo wa mabara dhidi ya Jamaica, bila kukamilisha taratibu za kubadili utaifa wa kimichezo kutoka Ufaransa.
Kipa wa DR Congo na mchakato uliokwama
Mpasi, mwenye umri wa miaka 32 na anayedakia Le Havre ya Ufaransa, ana uraia wa Ufaransa na DR Congo. Aliwahi kuichezea Ufaransa katika timu za vijana, ikiwemo ya chini ya miaka 17, kabla ya kuitwa Leopards kwa mara ya kwanza Oktoba 2021 na kucheza mechi yake ya kwanza Februari 2022.
Ripoti zinasema Shirikisho la Soka la DR Congo (FECOFA) lilianzisha mchakato wa kumhamishia utaifa wa kimichezo mwaka 2021, lakini mchakato huo haukukamilika. Hata hivyo, kipa huyo amekuwa mmoja wa nguzo za kikosi, akiwa na mechi 32 za kimataifa.
Kwenye fainali za Kombe la Dunia, Mpasi alidaka mechi zote nne za DR Congo, ikiwemo sare ya 1-1 dhidi ya Ureno ya Cristiano Ronaldo na kipigo cha 2-1 kutoka kwa England katika hatua ya 32 bora jijini Atlanta, Julai 1. Hiyo ilikuwa mara ya kwanza kwa nchi hiyo kufika fainali hizo tangu mwaka 1974.
Wanasheria wa FIFA waliandaa adhabu
Sakata lilianza Novemba 2025, baada ya DR Congo kuiondoa Nigeria kwa mikwaju ya penalti 4-3 kufuatia sare ya 1-1 kwenye fainali ya mchujo wa Afrika. Shirikisho la Soka la Nigeria (NFF) liliwasilisha malalamiko FIFA likidai kuwa baadhi ya wachezaji wa DR Congo walipewa hati za kusafiria kinyume na sheria za uraia za nchi hiyo.
Kwa mujibu wa nyaraka zilizonukuliwa na magazeti hayo, Nigeria ilituma ukumbusho Machi 2026, na uchunguzi wa ziada ndipo ulipobaini tatizo la Mpasi kabla ya mechi dhidi ya Jamaica. Wanasheria wa FIFA waliandaa machaguo kadhaa: kuipa Nigeria ushindi wa mezani, kutoza faini, kuiweka Nigeria badala ya DR Congo dhidi ya Jamaica, au kutochukua hatua kwa sababu malalamiko ya Nigeria yaliwasilishwa nje ya muda.
FIFA ilichagua njia ya mwisho. Ilitupilia mbali malalamiko ya Nigeria kwa hoja ya kuchelewa, na DR Congo ikaifunga Jamaica 1-0 mwishoni mwa Machi na kufuzu.
Kifungu cha 19 cha kanuni za nidhamu za FIFA, kama kilivyonukuliwa na Le Monde, kinasema timu iliyomchezesha mchezaji asiyestahili hupoteza mechi kwa adhabu ya mezani na kutozwa faini isiyopungua faranga 6,000 za Uswisi. Kanuni hizo pia zinaruhusu FIFA kufungua shauri yenyewe bila kusubiri malalamiko. Le Monde imeripoti kuwa kama DR Congo ingepokonywa matokeo ya mechi alizocheza Mpasi, Burkina Faso ndiyo ingeingia mchujo wa Afrika.
FIFA yakana Infantino kuingilia
FIFA iliiambia The New York Times kuwa kamati zake zinajitegemea na huamua mashauri kwa kuzingatia kanuni na ukweli wa kila kesi, na kwamba Rais Gianni Infantino hakuhusika na uamuzi huo. Kwa Le Monde, shirikisho hilo lilisema linakataa kabisa madai yoyote kwamba rais wake huingilia michakato ya aina hiyo.
Le Monde imelihusisha suala hilo na ukaribu wa Infantino na Véron Mosengo-Omba, rais wa sasa wa FECOFA. Wawili hao walisoma pamoja chuo kikuu nchini Uswisi, na baadaye walifanya kazi pamoja UEFA na FIFA. Mosengo-Omba alikuwa katibu mkuu wa Shirikisho la Soka Afrika (CAF) hadi alipojiuzulu Machi 29, kisha akachaguliwa bila kupingwa kuongoza FECOFA mwezi Mei. Hadi tunapoandika habari hii, Mpasi na FECOFA walikuwa hawajajibu hadharani madai hayo.
Nigeria yafikiria kudai fidia
Nigeria inasema ripoti hizo zimethibitisha msimamo wake. Afisa mwandamizi wa Tume ya Taifa ya Michezo (NSC) aliiambia ESPN kuwa nchi hiyo inaangalia kila njia, ikiwemo kudai fidia kutoka FIFA kwa hasara ya kukosa Kombe la Dunia: mapato ya mashindano, udhamini na nafasi ya wachezaji kuonekana.
“Kesi hii inahusu udanganyifu, na udanganyifu hauna ukomo wa muda wa kuadhibiwa,” alisema afisa huyo, akiitaka FIFA kulifungua upya shauri hilo.
FIFA imewahi kuadhibu makosa ya aina hii. Bolivia ilipoteza kwa adhabu ya mezani mechi mbili za kufuzu Kombe la Dunia la 2018 kwa kumchezesha Nelson Cabrera, na Afrika Kusini ilipokonywa pointi tatu za mechi dhidi ya Lesotho katika kufuzu Kombe la Dunia la 2026 baada ya kumchezesha Teboho Mokoena aliyekuwa amefungiwa.
Shinikizo jipya kwa Infantino
Infantino tayari anakabiliwa na maswali mengine. Wakati wa Kombe la Dunia, adhabu ya mechi moja kwa mshambuliaji wa Marekani Folarin Balogun ilisitishwa, hivyo akacheza hatua ya 16 bora dhidi ya Ubelgiji. Rais wa Marekani Donald Trump baadaye alikiri kumpigia simu Infantino kuhusu adhabu hiyo, ingawa FIFA imekana kuwepo kwa uingiliaji wowote.
Leo pia Shirikisho la Soka la Norway limewasilisha malalamiko kwa kamati ya maadili ya FIFA na kamati yake ya utawala, ukaguzi na uzingatiaji wa kanuni. Yanahusu kesi ya Balogun, Tuzo ya Amani ya FIFA na mpango uliositishwa wa kuwauzia wawekezaji binafsi hisa katika kampuni ambayo ingeendesha mashindano ya FIFA. Msemaji wa FIFA amesema masuala hayo yako kwenye ajenda ya kikao cha Baraza la FIFA cha Oktoba 15 jijini Zurich.
Kesho Jumatano, viongozi wa DR Congo, Nigeria na Burkina Faso wanatarajiwa kuhudhuria mkutano wa siku tatu wa CAF nchini Cape Verde, ambako Infantino naye anatarajiwa kufika. Uungwaji mkono wa Afrika, yenye wanachama 54 wa FIFA, ni muhimu kwake kuelekea uchaguzi wa rais wa shirikisho hilo uliopangwa Machi.
Leopards waendelea na kazi uwanjani
Jana Jumatatu, Leopards ya kocha Sébastien Desabre ilitoka sare ya 1-1 na Uganda katika mechi ya kirafiki kwenye FNB Stadium, Johannesburg. Nathanaël Mbuku alifunga dakika ya 64 kabla ya James Bogere kusawazisha dakika za mwisho, siku tatu baada ya Uganda kushinda 2-0 kwenye uwanja huohuo.
Mpasi mwenyewe aliumia akiichezea Le Havre katikati ya Septemba, kwa mujibu wa FECOFA. DR Congo inaongoza Kundi E la kufuzu AFCON PAMOJA 2027 kwa pointi sita baada ya mechi mbili, na itacheza na Sierra Leone mara mbili Novemba.
Soma pia
Ghana na Nigeria Yapigwa: AFCON Yatikiswa
